رژیم لاغری در بارداری؛ چگونه وزن سالم داشته باشیم؟
رژیم لاغری در بارداری؛ چگونه وزن سالم داشته باشیم؟ رپورتاژ :
با توجه به افزایش وزن مادران، استفاده از رژیم لاغری در بارداری به یکی از مهمترین دغدغههای آنها تبدیل میشود. پزشکان این تغییرات وزنی را تا حدی طبیعی و ناشی از مسائلی نظیر رشد جنین و ذخیره چربی جهت زایمان و شیردهی میدانند.
بااینحال، برخی مادران باردار نگران اضافه وزن خود پس از زایمان هستند. به همین دلیل به راهی جهت حفظ وزن سالم خود در دوران بارداری فکر میکنند. در ادامه، با بایدها و نبایدهای رژیم کاهش وزن در دوران بارداری آشنا میشوید.
آیا رژیم لاغری در بارداری مجاز است؟
به طور کلی، بهره بردن از رژیم لاغری در دوران بارداری متناسب با شرایط مادران باردار مشکلی ایجاد نمیکند. البته، بهتر است که رژیم لاغری مورد استفاده در دوران بارداری با توجه به شرایط جسمی و پزشکی هر فرد تنظیم شود. به همین علت، کارشناسان توصیه میکنند که رژیمهای لاغری در بارداری زیر نظر پزشک و متخصص تغذیه باشند.
افزایش وزن طبیعی در دوران بارداری چقدر است؟
اول از همه، باید گفت که کمی افزایش وزن در دوران بارداری طبیعی است. مادران اغلب در سهماهه دوم و سوم بارداری خود دچار افزایش وزن میشوند. میزان افزایش وزن زنان در این دوران به شرایط پزشکی و بارداری آنها بستگی دارد. معمولا در سهماهه اول یکی دو کیلوگرم به وزن مادر اضافه میشود. در ادامه نیز ممکن است هر هفته حدود ۵۰۰ گرم به وزن او افزوده شود. البته، همانطور که اشاره شد، این افزایش وزن به شرایط مادر و جنین یا حتی تعداد جنینها بستگی دارد.
خطرات رژیمهای لاغری نادرست در بارداری
ممکن است استفاده از رژیمهای سخت در دوران بارداری به کاهش وزن مادر منجر شود اما برای او و فرزندش عوارضی در پی خواهد داشت. از جمله این عوارض عبارتاند از:
- سقط جنین یا زایمان زودرس
- ابتلای نوزاد به بیماریهای متابولیک در مراحل بعدی زندگی
- ناتوانی مادر برای زایمان
- ایجاد اختلالات روانی، عصبی و حرکتی در نوزاد
بهعلاوه، استفاده از رژیمهای غذایی نامناسب، عوارض زایمان را به طرز قابل توجهی افزایش میدهد. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که رژیمهای لاغری فریبنده اما نادرست به سلامت مادر و کودک آسیبهای جدی وارد میسازند.
اصول تغذیه سالم برای کنترل وزن در بارداری
استفاده از یک رژیم غذایی متعادل در دوران بارداری به حفظ سلامت مادر و جنین کمک میکند. بهعلاوه، در کاهش مشکلاتی نظیر دیابت بارداری یا عوارضی که مادران باردار تجربه میکنند، مؤثر است. یک رژیم غذایی سالم که مواد مغذی مورد نیاز مادر باردار را تأمین میکند، به حفظ سلامتی و شادابی او و فرزندش نیز منجر خواهد شد.
مهمترین اصولی که در تنظیم رژیم غذایی مذکور در نظر گرفته میشوند، عبارتاند از:
- مصرف مواد غذایی سالم و سرشار از مواد مغذی مورد نیاز مادر باردار
- توجه به تغییرات وزنی مناسب در ماههای مختلف بارداری
- در نظر گرفتن کالری مواد غذایی مصرفی
- استفاده از غذاهای آبپز، بخارپز یا کباب شده به جای غذاهای سرخکردنی و فستفودها
- مصرف آب کافی
- نوشیدن آبمیوههای طبیعی فاقد قند مصنوعی
- کاهش مصرف نمک
- مصرف صبحانه کامل در ابتدای هر روز
- میل کردن میانوعدههای سالم از جمله تخمه آفتابگردان، میوه و سبزیجات
در مجموع، رژیم لاغری مناسب بارداری باید زیر نظر پزشک زنان و متخصص تغذیه تنظیم شود. این متخصصان معمولا استراحت کافی و انجام ورزشهای مناسب دوران بارداری را نیز در کنار رژیم غذایی متعادل توصیه میکنند.
مواد غذایی ضروری برای سلامت مادر و جنین
مواد غذایی که در پخت غذای مادران باردار به کار میروند، باید ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز بدن آنها را تامین کنند. بهعلاوه، مصرف این مواد غذایی باید تضمینکننده سلامت جنین باشد. بنابراین، کارشناسان سلامتی گنجاندن این مواد غذایی را در رژیم لاغری بارداری توصیه میکنند:
- میوههایی مانند پرتقال و موز
- سبزیجات برگدار مانند اسفناج
- غلات کامل نظیر جو دوسر و برنج قهوهای
- تخم مرغ آبپز
- گوشت مرغ، بوقلمون و گاو
- چربیهای سالم مانند روغن زیتون
- مغزهای خوراکی از قبیل پسته، بادام و گردو
- لبنیات کمچرب
این غذاها میتوانند مواد مغذی لازم برای سلامت مادر و جنین را تامین کنند. در غذاهای مذکور، ویتامینهای گروه ب، کلسیم، فولات، آهن، امگا ۳ و ویتامین دی وجود دارد که در رشد جنین و سلامت عمومی مادر تأثیرگذار هستند. البته، ممکن است پزشک مصرف این غذاها را برای مادر و فرزند کافی نداند. در این صورت، معمولا مکملهای غذایی لازم برای مادر تجویز میشود.
غذاهای مضر و ممنوع در دوران بارداری
آگاهی از مواد غذایی ممنوعه در دوران بارداری به حفظ وزن سالم مادران باردار و رشد جنین آنها کمک میکند. برای دانستن این مواد غذایی بهتر است از پزشک خود نظر بخواهید. ممکن است هر مادر با توجه به شرایط بدنی و پزشکی خاص خود از مصرف برخی مواد غذایی منع شود. به طور مثال، افرادی که فشار خون بالا دارند، در دوران بارداری نیز ملزم به رعایت رژیم غذایی متناسب با این شرایط هستند. پزشک یا کارشناس تغذیه بهتر از هر کسی درباره این رژیم غذایی آگاهی دارد. در نتیجه، بهترین راهنما برای تنظیم این رژیم و توصیه درباره مواد غذایی ممنوعه مرتبط با آن است.
بااینحال، کارشناسان تغذیه مصرف برخی مواد غذایی را در دوران بارداری و شیردهی پیشنهاد نمیکنند. ماهیها از جمله این مواد غذایی هستند. از آنجایی که معمولا در بدن ماهیها مقداری جیوه یافت میشود، ممکن است مصرف آنها در دوران بارداری و بهویژه شیردهی به رشد فرزند آسیب برساند. کافئین نیز باید به اندازهای متعادل مصرف شود تا به جنین یا نوزاد آسیبی نرسد. میزان توصیه شده کافئین برای مادران به شرایط جسمی آنها بستگی دارد. بااینحال، تا ۳۰۰ میلیگرم کافئین در روز معمولا بیخطر در نظر گرفته میشود.
علاوهبراین، کارشناسان مصرف غذاهای سرخکردنی و فستفود را برای مادران باردار توصیه نمیکنند. مصرف چربیهای ناسالم موجود در این غذاها ممکن است به اضافه وزن مادر و مشکلاتی نظیر دیابت بارداری منجر شود.
کلام آخر
رعایت یک رژیم غذایی سالم میتواند به رشد بهینه جنین و سلامت مادر کمک کند. در مقابل، رژیمهای غذایی سخت و نادرست به مشکلاتی نظیر تولد نوزاد نارس، سقط جنین و افزایش عوارض زایمان منجر خواهند شد. در نتیجه، بهتر است برای تنظیم رژیم لاغری در بارداری از پزشک معالج خود یا کارشناس تغذیه کمک بخواهید.
